Tijdens een strenge vorstperiode met temperaturen die langdurig dalen tot onder het vriespunt kunnen vogels het zwaar te verduren krijgen.

Normaal gezien sterven vogels in onze streken niet van de kou, maar een langdurige voedselschaarste verzwakt hen en verstoort de stofwisseling. Zij lopen dan meer kans op allerlei ziekten. Dit is vooral tijdens langdurige vorstperiodes en sneeuwval. De dagen zijn kort en daardoor ook de beschikbare tijd om het nodige voedsel bijeen te zoeken. Bovendien hebben vogels ook nog een hoger calorieverbruik, zodat hun vetreserves sneller uitgeput geraken. De vogels moeten genoeg energiereserve hebben om gedurende de koude nachten hun temperatuur op peil te houden.

Zo omstreeks de Kerst begint de tijd voor de wintervoedering van de vogels. Tot die tijd zijn er nog genoeg bessen, insecten, larven enz. in de vrije natuur te vinden voor de vogels, en het is juist wel goed dat veel schadelijke insecten op die manier worden opgeruimd. Na die tijd, en vooral bij strenge vorst, moet er gevoederd worden.

Voor de winter hebben de (meeste) vogels een vetreserve opgebouwd door extra veel te eten. Echter raken de vogels bij strenge winters al gauw door deze vetreserve heen. Bij hevige sneeuwval wanneer een groot deel van het voedsel onbereikbaar wordt kan er voor de vogels een gevaarlijke situatie ontstaan. Het zoeken naar voedsel is immers veruit de belangrijkste bezigheid van vogels om te overleven. Met een lichaamstemperatuur van meer dan 40° C hebben ze veel calorieën nodig, vooral de kleinere vogelsoorten. Een koolmees bijvoorbeeld verorbert elke dag ongeveer haar eigen gewicht aan voedsel.

Het landschap is in grote delen van het land en de steden zodanig dat hulp van de mens geen overbodige luxe is.

Naast het genoegen om een in moeilijkheden verkerende vogels te helpen, is het een deugd om diverse vogelsoorten te observeren en te herkennen wanneer ze de voedertafel bezoeken en allerlei capriolen uithalen om her en der een zaadje mee te pikken.

Algemeen
De meeste planten maken een groeiperiode en een rustperiode door. Het sein om in rust te gaan is het afnemen van de daglengte en daling van de temperatuur, waardoor het aantal uren licht daalt. Omdat de levensprocessen op een veel lager pitje komen te staan, kan de plant ook aanzienlijk lagere temperaturen verdragen. De meeste planten kunnen zichzelf dan ook uitstekend redden tijdens de wintermaanden. Ze hebben daar allemaal zo hun eigen techniek voor ontwikkeld. Maar wat extra bescherming is natuurlijk een verstandige voorzorgsmaatregel.

Vaste planten
Vaste planten trekken zich onder de grond terug. Het bovengrondse gedeelte sterft tegen de winter helemaal af en het leven concentreert zich in de wortels en de groeipunten.
U kunt dit proces versnellen door vanaf augustus geen bemesting meer te geven. Wacht met snoeien tot het voorjaar en laat het afgevallen blad de hele winter liggen. Op die manier geeft u de overwinterende plant extra bescherming.

Kuipplanten
De veelal subtropische kuipplanten, zoals de oleander, bougainville, fuchsia, laurier en andere kunnen geen vorst verdragen. Zet ze vanaf half oktober op hun overwinteringplaats, nadat u dode takken en dorre bladen hebt verwijderd. De beste overwinteringtemperatuur is tussen de 5 en 10 °C. De ruimte moet luchtig zijn en niet al te donker. Een vorstvrije garage of een koele slaapkamer voldoet meestal goed.

Winterharde potplanten
Dwergconiferen en buxus zijn winterhard, ook als u ze in potten houdt. Toch kunnen ze bij langdurige, strenge vorst in de problemen komen. Zet ze in dat geval dicht bij elkaar en pak de potten goed in met bijvoorbeeld noppenfolie. Tip: let er goed op dat de potten van uw winterharde planten vorstbestendig zijn. Als vochtige grond bevriest zet hij uit, waardoor minder sterke potten kunnen barsten.

Rozen
Rozen zijn bij strenge vorst kwetsbaar op hun entplek. Bedek daarom de voet van uw rozen- struiken met een heuveltje fijne boomschors of turf. Bij stamrozen zit de entplek boven aan de steel. U kunt hem beschermen door er een bosje stro of een lap jute omheen te binden.

Klimplanten
Controleer vóór de winter of uw klimplanten stevig zijn bevestigd. Bij zware sneeuwval kan hun gewicht namelijk vele malen groter worden.

Meer weten?
Vraag onze tuinadviseurs gerust alles wat u nog meer over de winterbescherming van uw planten wilt weten. Ze helpen u graag met handige tips en goede raad.